Kees Blokland, voorzitter Code Verantwoordelijk Marktgedrag

COMMUNICATIEVE BEVEILIGER CREEERT VEILIGERE OMGEVING

Veiligheid, daar heeft Kees Blokland wel wat mee. Als directeur Personeelszaken bij Hoogovens en NS heeft hij de nodige lessen kunnen trekken uit menselijk gedrag als veiligheid in het geding is. Veiligheid moet je altijd op het hoogste niveau aan de orde stellen, stelt Blokland.

“Begin elke vergadering van de Raad van Bestuur of het managementteam ermee, het heeft de hoogste prioriteit. Topmanagers doen er goed aan zelf hun rondjes te lopen om meer gevoel te krijgen met de omgeving. Ik pleit er ook voor om veiligheid meetbaar te maken, houd statistieken bij van incidenten, van ziekteverzuim. Door het te normeren krijgen percepties een betere grondslag.” Maar het is geen topdown kwestie, voegt hij eraan toe. “Juist vertegenwoordigende organen zoals vakbonden en ondernemingsraden raad ik aan samen op te trekken. Veiligheid is geen feestje voor Bobo’s.”

Zweepje

Naast schoonmaak en catering heeft de beveiligingsbranche haar handtekening gezet onder de Brede Code Verantwoordelijk Marktgedrag. Doel is doorgeschoten marktwerking in de branche tegen te gaan. De Code spreekt het verantwoordelijkheidsgevoel van opdrachtgevers en opdrachtnemers aan. “We hebben een zweepje en een zak met klontjes”, zo verwoordt voorzitter Blokland de good practices die worden beloond en de gele kaarten die desgewenst aan partijen worden uitgedeeld.

Schiphol

Als voorman van de Code Verantwoordelijk Marktgedrag pleit Blokland ervoor om extra aandacht te besteden aan bejegening op de werkvloer. “De opdrachtgever die de beveiliging uitbesteedt, moet sociale aandacht toevoegen aan het contract. Wij complimenteren opdrachtgevers die zich verantwoordelijk voelen voor de omstandigheden waaronder het werk gedaan moet worden. Schiphol is daar een goed voorbeeld van. In het inkoopproces bouwen zij ruimte in voor kwaliteitverbetering, naast het principe van de economisch meest voordelige inschrijving. In de aanbesteding worden opdrachtnemers uitgedaagd op kwalitatieve gronden hun inschrijving kleur te geven. Hoe beter je dat doet, hoe groter de kans dat je de aanbesteding gegund wordt. Daar willen wenaar toe met de Code.”

Over welke kwaliteit hebben we het dan?

“Kwaliteit komt tot uitdrukking in opleidingen en de ambities die je daarin legt. Hoe je toezicht houdt en de aansturing aanpakt. De mate van professionaliteit die je aan de dag legt, de vaak technische hulpmiddelen die de uitvoering van het werk verbeteren. Hoe je voortgang in processen vastlegt en documenteert. Wie SMART deze prestaties formuleert en differentieert, maakt een betere kans om als winnaar uit de bus te komen.”

Wat is de status quo van de Code-beginselen in de beveiligingsbranche?

“Allereerst pleit ik ervoor om meer gebruik te maken van de knowhow van medewerkers. Hier en daar bespeur ik nog hiërarchische resten van aansturing die uit de tijd is. Beveiliging hangt tegen defensie en politie aan en dat zie je daarin terug. Werknemersinitiatief is een hulpbron die veel effectiever kan worden aangewend. Dat zouden opdrachtgevers ook moeten toejuichen, zolang de discipline niet in het geding is natuurlijk. Ten tweede zie ik een gespannen verhouding tussen sociale partners. Investeer liever in een gezamenlijke aanpak van veiligheid, daar kom je verder mee. Ik vind het vakmanschap en de professionaliteit in de beveiligingsbranche best goed ontwikkeld – zeker in vergelijking met andere branches. Het sociale aspect vind ik wat verkrampt, pak daar de ruimte voor verbetering, is mijn advies. Definieer gezamenlijke doelen in plaats van je te richten op datgene wat de geesten scheidt.”

Wat zijn uw ambities met de Code?

“Het is fijn dat meer branches meedoen en de Code ondertekenen. Toch hebben we bij opdrachtgevers nog veel zieltjes te winnen, de Code is nog niet bekend genoeg. Bij de Rijksoverheid zien we dat contracten verbeterd worden, maar dat tegelijk nog “ongelukken” plaatsvinden. In de markt zie je nog wel het type inkopers dat het liefst prijsschiet en op jacht gaat naar de aller-goedkoopste. Het zogenaamde demand management bij opdrachtgevers is nog niet optimaal ontwikkeld, deels omdat daar kennis is weggelopen. Opdrachtgevers zijn soms te afhankelijk van aanbieders en intermediairs die bij verkeerd handelen de marktverhoudingen aardig kunnen verstoren. Tegelijk is er veel goede wil en enorm veel potentieel voor effectief opdrachtgeverschap. Het is mijn doel om het aantal ondertekenaars stevig op te voeren.”

Wat zijn uw persoonlijke ervaringen met beveiligers?

Blokland – “ik spreek een beveiliger altijd even aan” - ziet grote verschillen: “De ene beveiliger pakt de representatieve functie heel goed op, de andere houdt juist afstand. In wezen is de beveiliger een multitasker, zijn taak reikt verder dan de wacht houden en het veiligheidsregime in tact houden. Zonder een compromis te sluiten met de beveiligingstaken functioneren beveiligers beter zodra zij actief deelnemen aan het sociale verkeer. Terwijl zij wellicht van nature gewend zijn om neutraal of op de achtergrond te blijven. Ik ga nog een stap verder: een actieve, communicatieve instelling heeft een positieve impact op de veiligheid en daarmee indirect op de omgeving. Wil je als beveiliger meer toegevoegde waarde leveren, laat je dan communicatief zien!” Blokland gelooft niet in beveiligers “die worden gedresseerd als apen”. Met klem: “Functiereductie is een serieus risico voor de branche.” Hij pleit voor een beter besef van de rolopvatting. “Wie acteert vanuit een machtsituatie, kan soms gekke dingen doen. De kunst van met macht omgaan is: ongewenst gedrag beëindigen en gewenst gedrag uitlokken. Als je mensen moet checken, doe dat dan met respect, plezier en gevoel voor interactie – een praatje of een grapje doet wonderen”, besluit hij.

Met als aanleiding de schoonmaakstakingen van 2010 is de Code Verantwoordelijk Marktgedrag opgesteld. Gedragen door een breed samengestelde commissie moet de Code leiden tot verantwoordelijk marktgedrag op basis van duurzame verhoudingen.

Kees Blokland: “Maak meer gebruik van knowhow van beveiligers.”